vasteryoosh

بسیاری از مواد هیدروکلوئیدی به منظور ایجاد خصوصیات خاص بافتی،ساختمانی و عاملی در مواد و سیستم های غذایی مورد استفاده می گیرند و از طریق جذب مقادیر زیاد آب آن را گرفتار و بی حرکت کرده و ویسکوزیته محیط را افزایش می دهند .این گونه مواد دارای ماهیت آب دوستی هستند که عمدتا از طریق افزایش غلظت و ویسکوزیته محیط سبب پایداری سیستم غذایی می گردند.

صمغ عربی

به فارسی «ازدوتازی» و به فرانسوی Gomme arabiqu و Gomme Senegal و به انگلیسی Gum Arabic نامیده می شود. صمغی است که از شاخه های آکاسیا به خصوص از Acacia Senegal بر اثر گزش حشرات و برخورد شاخه ها در اثر باد و ایجاد خراش در آنها به حالت طبیعی جاری می شود، ولی عملاً با ایجاد خراش و شکاف با ابزارهای مخصوص به طوری که خراش سطحی باشد و به لایة چوب مرکزی آسیبی نرساند، به دست می آید. در اوایل پاییز پس از فصل بارندگی این صمغ از ساقه و شاخه ها و تنة درخت آکاسیا گرفته می شود. معمولاً در این فصل در سنگال بادی به نام Harmattan از طرف شرق می وزد که هر چه قوی تر باشد سیلان و جریان خروج صمغ را بیشتر می کند.

از نظر رنگ بسته به اینکه صمغ عربی از چه گونه ای از آکاسیا گرفته شده و چه وقت و چطور گرفته شده رنگ آن متفاوت است ولی روی هم رفته هر چه رنگ تیره تر و به طرف قهوه ای باشد، صمغ عربی نامرغوب تر است. نوع تمیز و مرغوب صمغ عربی به رنگ سفید یا سفید مایل به زرد است و قطعات آن به شکل دانه های اشکی و یا تکه های کوچک دنباله دار است، اگر شکسته شودمقطع آن درخشنده و مخطط با خطوط سفید می باشد.

صمغ عربی در آب کاملاً حل می شود و محلول چسبناک ایجاد می کند که در اثر الکل قوی و سواستات دو پلمب رسوب می نماید.

ترکیبات شیمیایی

از نظر ترکیبات شیمیایی بسته به نوع گیاهی که صمغ عربی از آن گرفته می شود و زمان و نحوة گرفتن ترکیب آن تا حدودی فرق می کند ولی به طور کلی در ترکیب صمغ عربی دو مادة آرابان و گالاکتان وجود دارد که در اثرهیدرولیز آنها دو قند به نام آرابینوز و گالاکتوز تولید می شود

صمغ عربی عکس العمل اسید دارد و در آزمایشگاه ترکیبات اسیدی مختلفی از جمله اسید آرابیگ و اسید گومیک از آن به دست می آید.

به طور کلی در ترکیب شیمیایی صمغ عربی، آب ، قندها ، اسیدها ، مواد معدنی و مقدار کمی تان و تانوزید وجود دارد. تانن و تانوزید در موقع خارج شدن صمغ، از پوست ساقه داخل صمغ می شود. به علاوه از صمغ عربی چند دیاستاز به نامهای اکسیداز، پروکسیداز، آمیلاز و امولسین یافت می شود.

کاربرد صمغ عربی

در برخی مناطق از دکسترین مادة مصنوعی می سازند و به جای صمغ عربی عرضه می کنند، این ماده خواص صمغ عربی را ندارد. برای تشخیص اصلی بودن یا تقلبی بودن که ماده ای که به نام صمغ عربی فروخته می شود، می توان با تأثیر اسید ازتیک روی آن آزمایش نمود، به این ترتیب اگر اسید ازتیک روی صمغ عربی حقیقی تأثیر داده شود ماده به نام موسیک اسید تولید می شود ولی اگر روی صمغ عربی تقلبی تأثیر داده شود، مادة اکسالیک اسید تولید می شود.

در لعاب های مخصوص شیرینی برای به تعویق انداختن یا جلوگیری از شکرک زدن بکار میرود.

در آشامیدنی ها برای تثبیت حالت کلوئیدی و کف مصرف می شود.